YaChudo

Теорема Рауса

Переглядів: 0. Оновлено 10.11.2026.

Теорема Рауса визначає відношення між площами даного трикутника і трикутника, утвореного трьома попарно перетинними чевіанами. Теорема стверджує, що якщо в трикутнику A B C {\displaystyle ABC} точки D {\displaystyle D} , E {\displaystyle E} і F {\displaystyle F} лежать на сторонах B C {\displaystyle BC} , C A {\displaystyle CA} і A B {\displaystyle AB} відповідно, то, якщо позначити C D B D {\displaystyle {\tfrac {CD}{BD}}} = x {\displaystyle =x} , A E C E {\displaystyle {\tfrac {AE}{CE}}} = y {\displaystyle =y} і B F A F {\displaystyle {\tfrac {BF}{AF}}} = z {\displaystyle =z} , орієнтована площа трикутника, утвореного чевіанами A D {\displaystyle AD} , B E {\displaystyle BE} і C F {\displaystyle CF} відносно площі трикутника A B C {\displaystyle ABC} виражається співвідношенням

( x y z − 1 ) 2 ( x y + y + 1 ) ( y z + z + 1 ) ( z x + x + 1 ) {\displaystyle {\frac {(xyz-1)^{2}}{(xy+y+1)(yz+z+1)(zx+x+1)}}}

Теорему довів Едвард Раус на 82 сторінці його Treatise on Analytical Statics with Numerous Examples 1896 року. В окремому випадку, x = y = z = 2 {\displaystyle x=y=z=2} теорема перетворюється на відому теорему про одну сьому площі трикутника. В разі x = y = z = 1 {\displaystyle x=y=z=1} медіани перетинаються в центроїді.

Доведення

Нехай площа трикутника A B C {\displaystyle ABC} дорівнює 1 {\displaystyle 1} . Для трикутника A B D {\displaystyle ABD} і лінії F R C {\displaystyle FRC} , за теоремою Менелая, отримаємо:

A F F B × B C C D × D R R A = 1 {\displaystyle {\frac {AF}{FB}}\times {\frac {BC}{CD}}\times {\frac {DR}{RA}}=1}

Тоді D R R A = B F F A × D C C B = z x x + 1 {\displaystyle {\frac {DR}{RA}}={\frac {BF}{FA}}\times {\frac {DC}{CB}}={\frac {zx}{x+1}}} . Тому площа трикутника A R C {\displaystyle ARC} дорівнює

S A R C = A R A D S A D C = A R A D × D C B C S A B C = x z x + x + 1 {\displaystyle S_{ARC}={\frac {AR}{AD}}S_{ADC}={\frac {AR}{AD}}\times {\frac {DC}{BC}}S_{ABC}={\frac {x}{zx+x+1}}}

Аналогічно, отримуємо: S B P A = y x y + y + 1 {\displaystyle S_{BPA}={\frac {y}{xy+y+1}}} і S C Q B = z y z + z + 1 {\displaystyle S_{CQB}={\frac {z}{yz+z+1}}} .

Таким чином, площа трикутника P Q R {\displaystyle PQR} дорівнює:

S P Q R = S A B C − S A R C − S B P A − S C Q B {\displaystyle \displaystyle S_{PQR}=S_{ABC}-S_{ARC}-S_{BPA}-S_{CQB}}
= 1 − x z x + x + 1 − y x y + y + 1 − z y z + z + 1 {\displaystyle =1-{\frac {x}{zx+x+1}}-{\frac {y}{xy+y+1}}-{\frac {z}{yz+z+1}}}
= ( x y z − 1 ) 2 ( x z + x + 1 ) ( y x + y + 1 ) ( z y + z + 1 ) . {\displaystyle ={\frac {(xyz-1)^{2}}{(xz+x+1)(yx+y+1)(zy+z+1)}}.}

Посилання

  • Murray S. Klamkin, A. Liu (1981) «Three more proofs of Routh's theorem», Crux Mathematicorum 7: 199—203.
  • HSM Coxeter (1969) Introduction to Geometry, pp. 211, 219—220, 2nd edition, Wiley, New York.
  • JS Kline, D. Velleman. (1995) «Yet another proof of Routh's theorem» (1995) Crux Mathematicorum 21: 37-40
  • Jay Warendorff. Routh 's Theorem [Архівовано 6 серпня 2019 у Wayback Machine.] The Wolfram Demonstrations Project .
  • Weisstein, Eric W. Routh's Theorem(англ.) на сайті Wolfram MathWorld.
  • Routh's Theorem by Cross Products — MathPages
  • Ayoub, Ayoub B. (2011/2012) «Routh's theorem revisited», Mathematical Spectrum 44 (1): 24-27.

Джерело: стаття у Вікіпедії та історія редагувань (автори).